"แสงหนึ่งคือรุ้งงาม" เป็นหนังสือประกอบนิทรรศการเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ในโอกาสเจริญพระชนมายุครบ ๘๔ พรรษา
จัดทำในรูปแบบหนังสือ ๒ เล่มคู่ คือ "แสงหนึ่ง" และ "คือรุ้งงาม" เป็นหนังสือบันทึกประวัติศาสตร์อีกรูปแบบหนึ่งที่ดำเนินเรื่องด้วยพระฉายาลักษณ์ของ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่หายาก มีความงดงามและบอกเล่าความหมายอย่างครบครัน
โดยหนังสือ "แสงหนึ่ง" บอกเล่าถึงพระประวัติของสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมหลวงฯ ในหลายมิติ ตั้งแต่ประสูติจนถึงปัจจุบัน ส่วน "คือรุ้งงาม" บอกเล่าเรื่องราวที่เป็นพระคุณลักษณะเด่น ที่สะท้อนให้เห็นถึงความเป็นพระองค์ท่าน ๗ ประการ
ความหมายของ "แสงหนึ่งคือรุ้งงาม"
"แสง" ส่องสว่างฉายอาบสะท้อนให้ผู้คนเห็นความงดงามของสรรพสิ่ง แสงมีคุณค่าที่ไม่เคยปรากฏตัว ผู้คนไม่คิดจะค้นหา สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงเป็นดังแสงหนึ่งที่ส่องให้เห็นความงดงามบนแผ่นดินไทย เป็นดั่งแสงแห่งการให้ แสงแห่งความรัก และแสงแห่งความกรุณา
เมื่อแสงนั้นฉายผ่านท้องฟ้าจึงปรากฏเป็นรุ้งงาม ๗ สี กอปรด้วย แดง แสด เหลือง เขียว น้ำเงิน คราม ม่วง ดุจดังพระเกียรติคุณทั้งเจ็ด..
แสงหนึ่งนี้ยังมีความหมาย ที่ส่องยังบุคคลอันเป็นที่รักยิ่งของปวงชนชาวไทยคือพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสเจริญพระชนมายุ ๘๐ พรรษาในปี ๒๕๕๑
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
ประสูติเมื่อ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๖๖ ณ กรุงลอนดอน เป็นสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอใน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล และ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก (สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมหลวงสงขลานครินทร์) พระราชโอรสในรัชกาลที่ ๕ และสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า)และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (หม่อมสังวาลย์ มหิดล)
พระจริยวัตรและพระกรณียกิจของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ยังประโยชน์ให้ชาวไทยมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ดังจะเห็นได้จากโครงการในพระอุปถัมภ์หลากหลายโครงการทั้งด้านการแพทย์ ประวัติศาสตร์ ดนตรี ศิลปะ สัตว์เลี้ยง
อาทิ มูลนิธิแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (พอ.สว.) แห่งประเทศไทย มูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิควิชาการและพัฒนาการมาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา มูลนิธิโรคไตแห่งประเทศไทย มูลนิธิขาเทียมในพระบรมราชูปถัมภ์ และมูลนิธิเด็กโรคหัวใจ เป็นต้น
มูลนิธิที่ฉันรู้จักและเคยได้ยินชื่อ คือ พอ.สว. แต่ก่อนมานี้ ฉันไม่เคยได้สนใจเกี่ยวกับพระกรณียกิจของเชื้อพระวงศ์มากนัก จนบังเอิญได้มีโอกาสดูโทรทัศน์ตอนที่ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ฟังการร้องเพลงของอาสาสมัคร พอ.สว. โดยที่ท่านทรงประทับบนเก้าอี้ และเหล่าอาสาสมัครก็นั่งกับพื้นล้อมรอบท่านเป็นจำนวนมาก ร่วมร้องเพลง ท่านทรงตั้งใจฟัง หลังจากเหล่าอาสาฯ ร้องจบ ท่านก็ตรัสว่า.. ดูแล้วบางคนที่ร้องได้นั้น จะอยู่ด้านหน้าๆ และร้องเพลงเสียงดังเชียว ส่วนคนที่อยู่ด้านหลัง หรือห่างออกไปนั้น ก็พอร้องได้บ้างไม่ได้บ้างพอกล้อมแกล้มไป เหล่าอาสาพากันหัวเราะ (ข้อความที่ท่านตรัสอาจไม่ใช่ใจความแบบนี้ แต่ความประมาณนี้) พอฉันได้ฟัง.. ฉันรู้สึกประทับใจกับสิ่งที่ท่านตรัส หัวใจของฉันยิ้มได้ จากนั้น ฉันก็เริ่มดูพระกรณียกิจของท่านต่อมาเรื่อยๆ จึงรู้ว่าท่านเสด็จเยี่ยม พอ.สว. เกือบทุกจังหวัด และฉันก็อดไม่ได้ที่จะรอฟังท่านตรัส หลังจากฟังเพลงที่เหล่าอาสาฯ ร่วมร้องจบทุกครั้งที่มีโอกาส
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ข้าพระพุทธเจ้า
เพลงแสงหนึ่งคือรุ้งงาม (นภ พรชำนิ)
รู้ไหมว่าเราทราบซึ้งใจแค่ไหน รู้ไหมว่าเรานั้นปลาบปลื้มเท่าใหร่
ที่ได้มีเธอเป็นพลังอันสำคัญ เพราะว่าเรานั้นรู้เธอนั้น ทำเพื่อใคร
เหน็ดเหนื่อยแค่ไหน เธอไม่ไหวหวั่น เพื่อที่จะให้เรานั้น ได้เดินต่อไป
แม้ว่า.. จะไม่มีใครมองเห็นเธอ แต่สำหรับเรานั้น
เธอเหมือนดั่งกับแสง.. ที่มองไม่เห็น แต่เมื่อส่องมาสะท้อน.. สิ่งที่ซ่อนเร้น
ก็เด่นชัดขึ้นมาทันที
เปรียบเธอกับแสง.. แม้ไม่มีสี แต่เธอก็สะท้อนความจริงในโลกนี้
ได้พบเห็นสิ่งดีดี ว่างดงามเพียงใด
ถึงแม้ว่าพรุ่งนี้จะเป็นเช่นไร วันและคืนจะเปลี่ยนหมุนไปสักเท่าไหร่
เรานั้นก็ยังแน่ใจว่าจะมีเธอยืนอยู่ข้างหลัง แม้ว่า.. ไม่มีใครมองเห็นเธอ แต่สำหรับเรานั้น
เธอเหมือนดั่งกับแสง.. ที่มองไม่เห็น แต่เมื่อจะส่องมาสะท้อน.. สิ่งที่ซ่อนเร้น
ก็เด่นชัดขึ้นมาทันที
เปรียบเธอกับแสง.. แม้ไม่มีสี แต่เธอก็สะท้อนความจริงในโลกนี้
ได้พบเห็นสิ่งดีดี ว่างดงามเพียงใด
จึงอยากขอมอบเพลง เพลงนี้ให้
ให้เธอรับรู้ สำหรับเรานั้น เธอสำคัญเพียงไหน
เธอเป็นดั่งแสง.. ที่มองไม่เห็น แต่เมื่อส่องมาสะท้อน.. สิ่งที่ซ่อนเร้น
ก็เด่นชัดขึ้นมาทันที
เปรียบเธอกับแสง.. แม้ไม่มีสี แต่เธอก็สะท้อนความจริงในโลกนี้
ได้พบเห็นสิ่งดีดี ว่างดงามเพียงใด
เธอได้สะท้อนความจริงในโลกนี้ ได้พบเห็นสิ่งดีดี ว่างดงามเพียงใด
เพราะเธอมาสะท้อนความจริงในโลกนี้ จะพบเห็นสิ่งดีดี ว่างดงามเพียงใด
น้อมไว้อาลัยและน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ
ใน สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
ขอพระองค์ทรงเสด็จสู่สรวงสวรรคาลัย และทรงสถิตย์ในใจพสกนิกรชาวไทยตลอดไป
๒ มกราคม ๒๕๕๑
ปล. หากผิดพลาดด้วยประการใด ขออภัย ณ ที่นี้ด้วย